Yeni Tarifler
Ana Sayfa / MAKALELER / Lahana Turşusu Hakkında
lahana turşusu
lahana turşusu

Lahana Turşusu Hakkında

Hem bereketli, hem lezzetli, hem de şifalı bir sebze olan lahananın geçmişi oldukça eskilere doğru gitmektedir. Yüksek oranda, C vitamininin yanı sıra, kalsiyum, demir, B1 ve B12 vitaminlerini içerir. MS 120-200 yıllarında İskenderiye’de yaşayan Romalı ünlü hekim Galenos’a göre; baş ağrısı çekenler, zor uyuyanlar, sıska çocuklar bol bol lahana yemelidir…

Yabani olarak geçmişi, MÖ 2500 yılma uzana lahananın, anavatanı hakkında çeşitli görüşler vardır. Önemli tarihçilerimizden, A. Ragıp Akyavaş, -bir makalesinde- “Lahananın anavatanı Trakya ve ötesidir…” diye söz eder… Hatta ilginç bir efsanesi de vardır!

Efsaneye göre Trakya kralı Likurg, üzüm bağını söktürmüştür. Bu yüzden Baküs, yani ‘şarap tanrısı Dionyssos’ kendisine çok öfkelenmiştir. Kralın bir üzüm kütüğüne bağlanarak cezalandırılmasını ister. Ve ceza yerine getirilir! Kış mevsiminin en soğuk ayında ve gecesinde kütüğe bağlı olan kral ağlamaktadır. Rivayete göre,
kralın gözyaşlarından toprakta lahanalar oluşmuştur.

Botanik ve bitki araştırmacısı ve yazarı Prof. Dr. Atilla Günay ise, lahananın anavatanı çok eski devirlerden beri Doğu Anadolu Bölgesidir diye vurgulamaktadır.

Kimi kaynaklarda lahana gurubu sebzelerin anavatanı, Avrupa’nın kuzey sahil bölgeleri olarak gösterilirken; kimisinde de Asya’nın doğusu ile Çin ve Anadolu gösterilmektedir.

Lahana, Anadolu’da birçok yerde ‘taşkelem’ diye anılır. Çok eski dönemlerde hekimlerin çoğu tuttukları notlarda, “Bahçesine lahana eken, kendi aktar dükkânını açmıştır” diye söz etmiştir. (Buradan da lahananın aynı zamanda ilaç niyetine kullanıldığını anlıyoruz.)

Roma’da, Cato’nun MÖ 2.yüzyılda yazdığı De agricultura (Pratik Kırsal Yaşam Kılavuzu) kitabında lahana için şunlar yazar: “Lahananızı iyice yıkayıp doğrayarak tuz ve sirke ile yerseniz bundan daha sağlıklı bir şey bulamazsınız ” -Cato, 28 çocuk sahibi olarak 80’li yaşları yaşayan biri olduğuna göre, dikkate almakta yarar var!-Cato ayrıca, lahana yapraklarından öksürük şurubu ve yakı yapıldığını da söyler. -Bunu doğrular bir uygulama ise içine atılmış lahana yaprağıyla kaynatılan sütün şifası! Bizzat yaşanarak, öksürük nöbetlerine derman olmuştur-

Osmanlı döneminde de, sebzeler arasında önemli bir yeri teşkil etmiştir lahana; Topkapı Sarayı Bahçesi’ne -şimdi askeri bölge sınırlarında kalıyor- karşılıklı yaptırılan iki sütundan birinin en üstünde lahana heykeli yer almaktadır. Karşısında yükselen diğer sütunun üstünde ise bamya heykeli vardır, Osmanlı padişahlarından Sultan III. Selim’in -hicri takvime göre hesaplanırsa muhtemelen 1220 yılında- yaptırdığı bu anıt sütunun, atış talimlerinde başarı gösteren Merzifonlu ve Amasyalı askerleri onurlandırmak için yapılmış olduğu bilinmektedir.

Sultan III. Selim, bir anlamda da lahanayı yücelten bu sütünün yanı sıra, onun adına yazdığı şiirin bir dizesinde şunlar yazılıdır:”… Can uerir insana çünfe berfe-i gül-i ter lahana/ Bamya gibi dizilmez yüzbini bir rişteye/ Sanki arşlarıdır ki gerduniyle gezer lahana../’

Tıpkı yaptırdığı anıt-sütun gibi, dizelerinde de deyim yerindeyse “yere göğe” sığdıramamıştır lahanayı…

Günümüzde de lahana turşusunun yararları üzerine çok sözler söylenir. Böbrek ve tansiyon hastalarına yararlıdır; kansere karşı koruyucudur; ülser ve sinir sistemine son derece faydalıdır…

Kore mutfağının geleneksel bir yiyeceği olan ‘kimçi^kimche), Kore’ye mahsus tipik bir lahana turşusu örneğidir. Koreliler bu yiyeceklerini baş tacı etmişler. Vitamin ve mineraller açısından son derece yararlı olan kimçi, ülkemizde açılmış olan Kore restoranları sayesinde tanımaya başlamış olduğumuz bir yiyecek oldu.

Lahana, Almanya’da da oldukça yüksek bir mertebededir. Milli yemekleri olarak ilan ettikleri sauerkrautu bilmeyenimiz hemen hemen yoktur. Her yıl ekim ayı ortalarında Almanya’nın çeşitli bölgelerinde sauerkraut şenlikleri düzenlenir; bu şenliklerde iki gün boyunca, çeşitli yöresel yiyecekler ve sauerkraut yani ince doğranmış ve sıcak olan lahana turşusu yemeği yenir. Almanlar, sadakatle bağlı oldukları bu geleneklerini bulundukları yerlerde de sürdürüyor. Sauerkraut şenlikleri geçtiğimiz yıl Amerika’nın Ohio eyaletinde 41., NewYork’da da 44. kez kutlanmış.

13.yüzyılda Moğollar üzerinden batıya yani Avrupa’ya yayıldığı söylenen bu geleneği kabul eden ilk topluluklardan olan Yahudiler de halen sürdürmektedir. Mark Kurlansky’in anlattıklarına göre16, sauerkraut Polonya’da her sonbaharda patates hasadından sonra yapılan bir cemaat töreniydi. Bu tören sırasında sauerkraut yemeğini çeşnilendirmek için, tuzun yanı sıra kiraz yaprakları, kimyon ve dereotu katıldığı da olurdu. Moravyalılar, elma ve soğan ekleyerek fermantasyonu hızlandırmak için ekmek de katardı. Kadınlar, lahanayı dilimler halinde doğrayarak fıçılara yerleştirirlerdi. Her yıl geleneksel bir dansla, sauerkraut’un kapatılacağı zaman bildirilirdi. Ancak yapılacak işler burada kapanmaz, kadınlar; keten bezi ve kapakla sıkıca kapattıkları turşuyu düzenli aralıklarla kontrol eder, bezde ve kapakta oluşan küfü temizler, lahananın eksilen suyu yerine -en az iki hafta kadar- su eklenmeye devam ederlerdi. Kurlansky, Lehlerin ulusal yemeği olan ‘bigos’ için de, et jambon, erik turşusu ve diğer meyvelerin eklendiği bir sauerkrauttu diye belirtiyor.

1753 yılında, bir İngiliz doktorun sauerkrautun iskorbit hastalığını önlediğini amiralliğe bildirmesi sonucu, Kraliyet Donanması’na ait gemiler sauerkraut yüklü olarak denize açılmaya başlamışlardı.

Yazar -- >> selime aydın

Yemek yapmayı sevdiğim kadar tariflerini de paylaşmayı seviyorum

Bu Tariflere Bakmaya Nedersin..

Kurban Eti Saklanırken Nelere Dikkat Edilmeli ?

Kurban Eti Saklanırken Nelere Dikkat Edilmeli Kurban Kesimi gerçekleştirildikten sonra yağlarından tamamen ayrılan kurban etleri ...

Kurban Eti Nasıl Tüketilmeli ?

Kurban Eti Nasıl Tüketilmeli Kurban bayramın vazgeçilmezleri tatlılar, bayram şekerleri, pastalar, börekler ve her öğünün ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Spam Koruması ( Buna Mecburuz ) * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.